Δεσογεστρέλη / Αιθινυλική οιστραδιόλη (Desogestrel / Ethinyl estradiol)

Το δεσογεστρέλη / αιθινυλική οιστραδιόλη είναι ένα συνδυασμένο ορμονικό αντισυλληπτικό φάρμακο (συνδυασμός προγεσταγόνου και οιστρογόνου) που χρησιμοποιείται ευρέως σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Περιέχει δύο δραστικές ουσίες: δεσογεστρέλη και αιθινυλική οιστραδιόλη. Η δοσολογία και το “πρόγραμμα λήψης” εξαρτώνται από το συγκεκριμένο σκεύασμα (π.χ. αριθμός δισκίων/κύκλος).

Σκοπός του παρόντος κειμένου είναι να σας βοηθήσει να κατανοήσετε τι είναι, πώς δρα, πώς λαμβάνεται και τι πρέπει να προσέχετε—με τρόπο σαφή και πρακτικό. Για εξατομικευμένες οδηγίες, ιδίως σε ειδικές καταστάσεις (π.χ. θηλασμός, θρομβώσεις, ημικρανία), είναι σημαντικό να ακολουθείτε τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού και το φύλλο οδηγιών του συγκεκριμένου προϊόντος.

Βασικές πληροφορίες για το φάρμακο

Πώς δρα (Μηχανισμός δράσης)

Τα συνδυασμένα αντισυλληπτικά δρουν κυρίως σε τρία επίπεδα για να μειώσουν την πιθανότητα εγκυμοσύνης:

• Καταστολή της ωορρηξίας: η δεσογεστρέλη βοηθά στη μείωση της πιθανότητας να απελευθερωθεί ωάριο.
• Πύκνωση τραχηλικής βλέννας: η βλέννα στον τράχηλο γίνεται πιο παχιά, δυσκολεύοντας τη διέλευση των σπερματοζωαρίων.
• Μεταβολές στο ενδομήτριο: το ενδομήτριο μπορεί να γίνει λιγότερο δεκτικό για εμφύτευση.

Επιπλέον, πολλά άτομα παρατηρούν πιο προβλέψιμες αιμορραγίες και συχνά μείωση του όγκου/της διάρκειας της περιόδου. Το πόσο “καλά” ρυθμίζεται ο κύκλος διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Φαρμακοκινητική (πώς κινείται στο σώμα)

Η φαρμακοκινητική περιγράφει πώς ο οργανισμός απορροφά, κατανέμει και απομακρύνει το φάρμακο. Με γενικές αρχές (ενδέχεται να διαφέρουν ανά σκεύασμα και άτομο):

• Απορρόφηση: μετά τη λήψη από το στόμα, τα συστατικά απορροφώνται από το γαστρεντερικό σύστημα.
• Κατανομή: τα ορμονικά συστατικά κατανέμονται στους ιστούς και συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με πρωτεΐνες του πλάσματος.
• Μεταβολισμός: μεταβολίζονται κυρίως στο ήπαρ.
• Απομάκρυνση: αποβάλλονται σταδιακά (μεταξύ άλλων μέσω χολής/κοπράνων ή/και ούρων).

Η δράση εξαρτάται από τη σταθερή λήψη καθημερινά σύμφωνα με το πρόγραμμα του σκευάσματος. Η αποτελεσματικότητα μειώνεται όταν χάνονται δόσεις ή όταν υπάρχουν σημαντικές αλληλεπιδράσεις.

Τυπική χρήση και σκοποί

Το δεσογεστρέλη / αιθινυλική οιστραδιόλη χρησιμοποιείται κυρίως για:

• Αντισύλληψη σε άτομα που επιλέγουν ορμονική αντισύλληψη.
• Ρύθμιση κύκλου (σε ορισμένες περιπτώσεις), όπου ενδείκνυται από κλινικά κριτήρια.
• Βελτίωση της προβλεψιμότητας της αιμορραγίας (σε πολλά άτομα).

Έναρξη λήψης και “timing” (πότε ξεκινάτε)

Ο τρόπος έναρξης εξαρτάται από το πότε ξεκινάτε σε σχέση με τον κύκλο σας και από προηγούμενη αντισύλληψη. Παρακάτω δίνονται γενικές πληροφορίες—ακολουθήστε πάντα τις οδηγίες του προϊόντος/ιατρού σας.

Συχνές επιλογές έναρξης

• Έναρξη την 1η ημέρα της περιόδου: συχνά παρέχει προστασία από την αρχή του πρώτου κύκλου, σύμφωνα με το συγκεκριμένο σκεύασμα/οδηγίες.
• Έναρξη σε άλλη ημέρα: μπορεί να απαιτείται προφυλακτικό για ένα διάστημα, μέχρι να επιτευχθεί πλήρης αντισυλληπτική δράση.
• Μετάβαση από άλλη αντισυλληπτική μέθοδο: η έναρξη μπορεί να χρειάζεται προσαρμογή για να διατηρηθεί η προστασία.

Πότε να παίρνετε το δισκίο κάθε μέρα

• Επιλέξτε μια ώρα που σας είναι εύκολη και προσπαθήστε να τη διατηρείτε σταθερή.
• Αν συμβεί μικρή καθυστέρηση, συνήθως δεν δημιουργείται πρόβλημα, όμως η συστηματική καθυστέρηση ή οι χαμένες δόσεις αυξάνουν τον κίνδυνο ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης.
• Σε περιπτώσεις “παραλειφθείσας δόσης”, η αντιμετώπιση εξαρτάται από το πότε έγινε η παράλειψη και από το πρόγραμμα. Δείτε το φύλλο οδηγιών/οδηγίες του προϊόντος ή ρωτήστε επαγγελματία υγείας.

Δοσολογία (γενικές οδηγίες)

Τα περισσότερα συνδυασμένα αντισυλληπτικά με αυτό το ζεύγος δραστικών ουσιών λαμβάνονται μία φορά την ημέρα, σύμφωνα με το σχήμα του κύκλου (π.χ. 21 δισκία ενεργά και στη συνέχεια διάλειμμα, ή 24/4, ή 28 δισκία ανά κύκλο—ανάλογα με το προϊόν).

Μην αλλάζετε τον τρόπο λήψης χωρίς οδηγίες. Αν έχετε απορίες για τον κύκλο του δικού σας σκευάσματος, ελέγξτε τη συσκευασία ή το φύλλο οδηγιών.

Αλληλεπιδράσεις με τροφή

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η λήψη δεσογεστρέλη / αιθινυλική οιστραδιόλη είναι σχετικά ανεξάρτητη από το φαγητό. Ωστόσο, υπάρχουν πρακτικές επισημάνσεις:

• Αν πάθετε εμετό λίγο μετά τη λήψη ή έχετε έντονη διάρροια, η απορρόφηση μπορεί να μειωθεί—ενδέχεται να χρειαστεί πρακτική καθοδήγηση για το “τι να κάνετε” με τη χαμένη/μη απορροφημένη δόση.
• Για καλύτερη συμμόρφωση, πολλοί επιλέγουν να λαμβάνουν το δισκίο μετά από γεύμα ή πριν από τον ύπνο, ανάλογα με το πώς τους επηρεάζει.

Αλκοόλ και αλληλεπιδράσεις

Η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ συνήθως δεν προκαλεί άμεση, ειδική αλληλεπίδραση με την αποτελεσματικότητα του αντισυλληπτικού. Παρόλα αυτά, υπάρχουν έμμεσοι παράγοντες:

• Το αλκοόλ μπορεί να οδηγήσει σε παραλειφθείσες δόσεις (π.χ. ξεχασμός).
• Σε περίπτωση εμετού μετά από έντονη κατανάλωση, μπορεί να επηρεαστεί η απορρόφηση.
• Τα συνδυασμένα ορμονικά αντισυλληπτικά γενικά απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή σε άτομα με παράγοντες κινδύνου για θρόμβωση (βλ. “Ασφάλεια”).

Αν έχετε απορίες για τη δική σας κατάσταση (π.χ. ηπατική νόσος, άλλα φάρμακα), συζητήστε με επαγγελματία υγείας.

Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα και συμπληρώματα

Ορισμένα φάρμακα μπορούν να μειώσουν την αποτελεσματικότητα των ορμονικών αντισυλληπτικών ή να αυξήσουν τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών. Ο κίνδυνος εξαρτάται από το είδος του φαρμάκου και τη διάρκεια λήψης.

Παραδείγματα κατηγοριών που συχνά απαιτούν προσοχή:

• Επαγωγείς ενζύμων (ορισμένα αντιεπιληπτικά, ριφαμπικίνη κ.ά.): μπορεί να μειώσουν τις συγκεντρώσεις των ορμονών.
• Ορισμένα αντιβιοτικά/αντιμυκητιασικά (η επίδραση διαφέρει ανά ουσία).
• Φάρμακα για τον HIV/HCV και άλλες εξειδικευμένες θεραπείες: η επίδραση εξαρτάται από το σχήμα.
• Φυτικά συμπληρώματα, όπως St. John’s wort (Υπερικό), έχουν συχνά αναφερθεί για πιθανή μείωση αποτελεσματικότητας.

Αν ξεκινάτε, σταματάτε ή αλλάζετε κάποιο φάρμακο, ενημερώστε τον/την γιατρό ή τον φαρμακοποιό. Ενδέχεται να χρειαστεί επιπλέον αντισύλληψη (π.χ. προφυλακτικό) για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Ενδείξεις

Οι βασικές ενδείξεις του δεσογεστρέλη / αιθινυλική οιστραδιόλη περιλαμβάνουν:

• Αντισύλληψη για τη μείωση της πιθανότητας εγκυμοσύνης.
• Συμπτώματα/ρύθμιση κύκλου σε επιλεγμένους ασθενείς, όπου συντρέχουν οι κατάλληλες ιατρικές προϋποθέσεις.

Η κατάλληλη επιλογή μεθόδου εξαρτάται από το ατομικό ιστορικό υγείας, παράγοντες κινδύνου και προτιμήσεις.

Αντενδείξεις και προειδοποιήσεις (ασφάλεια)

Τα συνδυασμένα ορμονικά αντισυλληπτικά δεν είναι κατάλληλα για όλους. Υπάρχουν περιπτώσεις που απαιτείται αυστηρή αξιολόγηση. Παρότι το παρακάτω δεν αντικαθιστά το φύλλο οδηγιών, βοηθά να γνωρίζετε τι συνήθως εξετάζεται:

Σημαντικοί λόγοι προσοχής (ενδεικτικά)

• Ιστορικό θρόμβωσης ή διαταραχών πήξης (π.χ. θρομβοεμβολικά επεισόδια).
• Σοβαρή ηπατική νόσος ή μη φυσιολογικές ηπατικές λειτουργίες.
• Ημικρανία με αύρα (σε ορισμένες περιπτώσεις θεωρείται σημαντικός παράγοντας κινδύνου).
• Καρκίνος που επηρεάζεται από ορμόνες (ή υποψία), σύμφωνα με ιατρική εκτίμηση.
• Ανεξήγητη κολπική αιμορραγία χωρίς διάγνωση.
• Μεγάλη ηλικία, κάπνισμα και άλλοι παράγοντες αγγειακού κινδύνου: ο συνδυασμός οιστρογόνου-προγεσταγόνου μπορεί να αυξάνει τον συνολικό κίνδυνο σε ορισμένα άτομα.

Πιθανά σημεία επείγουσας ανάγκης (ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΕΙΤΕ ΑΜΕΣΑ)

Αναζητήστε άμεση ιατρική βοήθεια αν εμφανιστούν σημεία που μπορεί να υποδηλώνουν θρόμβωση. Ενδεικτικά:

• Ξαφνικός πόνος/πρήξιμο σε ένα πόδι, ζεστασιά ή αλλαγή χρώματος.
• Ξαφνική δύσπνοια, πόνος στο στήθος ή βήχας με αίμα.
• Ξαφνική διαταραχή όρασης, μούδιασμα/αδυναμία στη μία πλευρά του σώματος, δυσκολία ομιλίας.
• Σοβαρός/ασυνήθιστος πονοκέφαλος (“σαν κεραυνός”).

Πιθανές παρενέργειες (τι να περιμένετε)

Όπως όλα τα φάρμακα, έτσι και τα συνδυασμένα αντισυλληπτικά μπορεί να προκαλέσουν ανεπιθύμητες ενέργειες. Πολλές βελτιώνονται με τον χρόνο, ειδικά τους πρώτους κύκλους.

Συχνά ή σχετικά συχνά (ενδεικτικά)

• Ναυτία, ήπια ευαισθησία στο στήθος.
• Αλλαγές στη διάθεση.
• Πονοκέφαλος.
• Μικροαιμορραγίες/κηλίδες (ιδίως στην αρχή).
• Αλλαγές στην libido.

Λιγότερο συχνά αλλά σημαντικά

• Αύξηση της αρτηριακής πίεσης σε ορισμένα άτομα.
• Αλλαγές στη διάθεση που επηρεάζουν την καθημερινότητα.
• Σημεία θρόμβωσης ή άλλα αγγειακά συμβάντα (βλ. επείγοντα σημεία).

Αν εμφανίσετε επίμονα ή ανησυχητικά συμπτώματα, επικοινωνήστε με επαγγελματία υγείας. Μην διακόψετε/τροποποιήσετε τη λήψη χωρίς καθοδήγηση, καθώς μπορεί να επηρεαστεί η αντισυλληπτική προστασία.

Πρακτικές συμβουλές για ασφαλή και αποτελεσματική χρήση

• Ρουτίνα: επιλέξτε σταθερή ώρα (π.χ. το βράδυ μετά το φαγητό) για να μειώσετε τα ξεχάσματα.
• Έλεγχος συσκευασίας: βεβαιωθείτε ότι καταλαβαίνετε τον αριθμό των δισκίων ανά κύκλο και αν υπάρχουν “ενεργά” και “ανενεργά”/διαφορετικά δισκία.
• Ταξίδια: μαζί σας πάντα επαρκές απόθεμα (συν επιπλέον ημέρες).
• Σε περίπτωση εμετού/διάρροιας: αξιολογήστε την επίδραση στην απορρόφηση και ακολουθήστε τις οδηγίες του φύλλου οδηγιών για “παράλειψη δόσης”.
• Ημερολόγιο/υπενθύμιση: χρήση εφαρμογής ή ξυπνητηριού για καθημερινή συνέπεια.

Εναλλακτικές επιλογές αντισύλληψης

Αν το δεσογεστρέλη / αιθινυλική οιστραδιόλη δεν ταιριάζει (π.χ. λόγω ατομικών παραγόντων κινδύνου ή παρενεργειών), υπάρχουν εναλλακτικές:

• Μόνο με προγεσταγόνο αντισυλληπτικά (π.χ. χάπια μόνο προγεσταγόνου, ενέσεις, εμφυτεύματα).
• Διαδερμικά/κολπικά συνδυασμένα σκευάσματα (όπου διατίθενται και ταιριάζουν).
• Μέθοδοι φραγμού (π.χ. προφυλακτικό) για συμπληρωματική προστασία.
• Ενδομήτριες μέθοδοι (χαλκού ή ορμονικές), ανάλογα με τις ανάγκες.
• Μη ορμονικές μέθοδοι, όπως φυσικές μέθοδοι (με διαφορετική αποτελεσματικότητα και απαιτήσεις).

Η “καλύτερη” επιλογή εξαρτάται από το ιατρικό ιστορικό, την ανοχή, τους στόχους (π.χ. ρύθμιση κύκλου), αλλά και από τον τρόπο ζωής.

Φροντίδα κατά τη διάρκεια ειδικών καταστάσεων

Εγκυμοσύνη και θηλασμός

Το προϊόν χρησιμοποιείται ως αντισυλληπτικό. Αν υπάρξει υποψία εγκυμοσύνης ή καθυστέρηση, επικοινωνήστε με επαγγελματία υγείας για καθοδήγηση. Όσον αφορά τον θηλασμό, η καταλληλότητα των συνδυασμένων αντισυλληπτικών απαιτεί ειδική αξιολόγηση, καθώς συχνά προτιμώνται άλλες επιλογές ανάλογα με τον χρόνο μετά τον τοκετό.

Μετά από χειρουργείο ή παρατεταμένη ακινησία

Σε περιόδους όπου υπάρχει αυξημένος κίνδυνος θρόμβωσης (π.χ. μεγάλα χειρουργεία, παρατεταμένη ακινησία), ο συνδυασμός οιστρογόνου μπορεί να χρειάζεται προσωρινή επανεκτίμηση από γιατρό.

Πληροφορίες για την αποτελεσματικότητα

Η αποτελεσματικότητα των συνδυασμένων αντισυλληπτικών εξαρτάται σημαντικά από τη συμμόρφωση: δηλαδή τη σωστή, καθημερινή λήψη χωρίς παραλείψεις. Ακόμα και μικρές ασυνέπειες, ειδικά σε κρίσιμες περιόδους του κύκλου, μπορεί να μειώσουν την προστασία.

Αν χάσετε δισκία ή εμφανίσετε καταστάσεις που επηρεάζουν την απορρόφηση (π.χ. έντονη διάρροια/εμετός), μπορεί να απαιτείται προφυλακτικό για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Για τον ακριβή χειρισμό, ανατρέξτε στο φύλλο οδηγιών του προϊόντος σας.

Σχετικά με την πρόσφατη καθοδήγηση και πρακτικές συστάσεις στην ΕΕ/Ελλάδα

Στην Ευρώπη, οι γενικές κατευθύνσεις για τη χρήση συνδυασμένων ορμονικών αντισυλληπτικών δίνουν έμφαση σε:

• Αξιολόγηση ατομικών παραγόντων κινδύνου πριν την έναρξη (θρόμβωση, ημικρανία, κάπνισμα, ιστορικό).
• Εκπαίδευση για “προειδοποιητικά σημεία” θρόμβωσης και αγγειακών επεισοδίων.
• Σωστή διαχείριση παραλειφθείσας δόσης και καταστάσεων που μειώνουν απορρόφηση.
• Ενημέρωση για αλληλεπιδράσεις με φάρμακα που επηρεάζουν τον μεταβολισμό.
• Τακτική επανεκτίμηση καταλληλότητας αν αλλάξουν παράγοντες υγείας (π.χ. νέα ημικρανία, αυξημένη πίεση).

Οι απαιτήσεις και οι λεπτομέρειες μπορεί να διαφοροποιούνται ανά σκεύασμα και ανά ενημερωμένα δεδομένα ασφαλείας. Είναι χρήσιμη η αναφορά στις πληροφορίες του εκάστοτε φύλλου οδηγιών.

Διαθεσιμότητα στην Ελλάδα, παράδοση και διαχείριση παραγγελίας

Στην Ελλάδα, τα ορμονικά αντισυλληπτικά διατίθενται μέσω νόμιμων φαρμακείων και δικτύων που πληρούν τις απαιτήσεις ρυθμιστικής συμμόρφωσης. Η διαθεσιμότητα μπορεί να διαφέρει ανά συσκευασία και εταιρεία.

• Διαθεσιμότητα: ορισμένα μεγέθη/μορφές μπορεί να είναι άμεσα διαθέσιμα, ενώ άλλα να απαιτούν παραγγελία.
• Χρόνος παράδοσης: εξαρτάται από τη μεταφορική εταιρεία και την περιοχή. Συνήθως δίνονται εκτιμήσεις στο στάδιο ολοκλήρωσης παραγγελίας.
• Συσκευασία: διατηρείται σε ασφαλή, προστατευμένη μορφή κατά τη μεταφορά.

Για να έχετε τη σωστή συσκευασία για τον δικό σας κύκλο, επιβεβαιώστε την περιεκτικότητα και τον τύπο δισκίων όπως αναγράφονται στο προϊόν.

Νομικό/αγοραστικό πλαίσιο στην Ελλάδα (γενικές πληροφορίες)

Τα φαρμακευτικά προϊόντα υπόκεινται σε κανόνες διάθεσης και εμπορικής κυκλοφορίας στην Ελλάδα/ΕΕ. Η αγορά τους γίνεται μέσω αδειοδοτημένων καναλιών, με τήρηση απαιτήσεων σήμανσης, ποιότητας και ιχνηλασιμότητας.

Η ακριβής εμπορική ονομασία και η μορφή του σκευάσματος (π.χ. αριθμός δισκίων ανά συσκευασία, πιθανές διαφορές στον κύκλο λήψης) μπορεί να διαφέρουν ανά εταιρεία. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να ελέγχετε πάντα το συγκεκριμένο προϊόν που σας παραδίδεται.

FAQ – Συχνές ερωτήσεις

1) Πόσο γρήγορα προστατεύει από εγκυμοσύνη;

Εξαρτάται από το πότε ξεκινάτε μέσα στον κύκλο και από το συγκεκριμένο σχήμα. Σε πολλές περιπτώσεις, η προστασία ξεκινά άμεσα όταν η έναρξη γίνεται σωστά (π.χ. την 1η ημέρα της περιόδου), ενώ σε άλλες μπορεί να χρειάζεται πρόσθετη αντισύλληψη για λίγες ημέρες. Δείτε τις οδηγίες για το δικό σας σκεύασμα.

2) Τι γίνεται αν ξεχάσω ένα δισκίο;

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το πόσο καθυστερήσατε/παραλείψατε και από το στάδιο του κύκλου. Ανατρέξτε στο φύλλο οδηγιών “παραλειφθείσας δόσης” του συγκεκριμένου προϊόντος. Σε αμφιβολία, ζητήστε καθοδήγηση από φαρμακοποιό ή επαγγελματία υγείας.

3) Μπορώ να πίνω αλκοόλ ενώ παίρνω δεσογεστρέλη / αιθινυλική οιστραδιόλη;

Συνήθως η μέτρια κατανάλωση δεν επηρεάζει άμεσα την αποτελεσματικότητα. Όμως, αν προκαλέσει εμετό ή αν οδηγήσει σε ξεχασμό δόσης, μπορεί να επηρεάσει την προστασία.

4) Μπορώ να παίρνω παυσίπονα ή αντιβιοτικά μαζί;

Πολλά φάρμακα μπορούν να συνδυαστούν, αλλά ορισμένα έχουν πιθανές αλληλεπιδράσεις. Πριν ξεκινήσετε νέο φάρμακο (ιδίως αντιεπιληπτικά, ριφαμπικίνη ή σκευάσματα που επηρεάζουν ένζυμα), ενημερώστε τον φαρμακοποιό για να σας πει αν απαιτείται επιπλέον αντισύλληψη.

5) Επηρεάζει το φαγητό τη δράση;

Συνήθως όχι. Αν όμως εμφανιστεί εμετός λίγο μετά τη λήψη ή έντονη διάρροια, μπορεί να μειωθεί η απορρόφηση. Σε τέτοιες περιπτώσεις, χρειάζεται να ακολουθήσετε τις οδηγίες του φύλλου οδηγιών.

6) Πότε πρέπει να ζητήσω άμεσα ιατρική βοήθεια;

Αν εμφανίσετε σημεία που μπορεί να σχετίζονται με θρόμβωση ή σοβαρά αγγειακά συμβάντα, όπως ξαφνική δύσπνοια, πόνο στο στήθος, πρήξιμο/πόνο σε ένα πόδι, αιφνίδια νευρολογικά συμπτώματα ή έντονο/ασυνήθιστο πονοκέφαλο.

7) Υπάρχει περίπτωση να αλλάξει ο κύκλος;

Ναι, ειδικά στους πρώτους κύκλους μπορεί να εμφανιστούν κηλίδες ή ακανόνιστη αιμορραγία. Συνήθως βελτιώνεται με τον χρόνο. Αν η αιμορραγία είναι έντονη, παρατεταμένη ή επαναλαμβάνεται, ζητήστε ιατρική συμβουλή.

8) Είναι κατάλληλο για όλους;

Όχι. Υπάρχουν καταστάσεις όπου τα συνδυασμένα ορμονικά αντισυλληπτικά μπορεί να μην ενδείκνυνται ή να απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή. Η καταλληλότητα πρέπει να αξιολογείται με βάση το ατομικό ιστορικό.

Σημαντική σημείωση

Οι πληροφορίες που παρέχονται εδώ είναι γενικές και εκπαιδευτικές. Η επιλογή και η χρήση ενός φαρμάκου πρέπει να βασίζονται στο δικό σας ιατρικό ιστορικό και στις οδηγίες του/της επαγγελματία υγείας, καθώς και στο φύλλο οδηγιών του συγκεκριμένου σκευάσματος.